(1375)

اين مقاله در نشست‌هاي ماهانه انجمن جامعه‌شناسي ايران در دانشگاه الزهرا ارايه شد و خلاصه پژوهشي است كه تحت همين عنوان در كتاب تحول فرهنگي در ايران چاپ شده است. مقاله حاضر در نامه انجمن جامعه‌شناسي ايران، مجموعه مقالات (2)، پاييز 1376، (صص 137-133) چاپ شده است.
اين مقاله به موضوع عوامل موثر بر عدم تعادل‌هاي اساسي جامعه ايران اشاره مي‌كند، و در اين راه تأثير محيط بين‌المللي به عنوان متغير برون‌زا، و نيز متغيرهاي دورن‌زا از جمله جمعيت، شهرنشيني، آموزش و تحصيلات، و تغيير و تحولات اقتصادي و بالاخره حكومت و دولت را مورد بحث قرار مي‌دهد. و در نهايت به توصيف تجزيه فرهنگي (عمودي و افقي) و حالت خطرناك آن كه قطبي شدن فرهنگ است در ايران مي‌پردازد و به تأثيرات عوامل مختلف از جمله دين و دولت در اين تجزيه اشاره مي‌كند. اين پژوهش مستند به ده‌ها پژوهش ميداني در كشور است كه آن را در قالب تحليل‌هاي ثانويه (فراتحليل) قرار مي‌دهد.