بابک مهديزاده

۹ تیر ۱۳۸۵
چند روز پيش در خبرها آمد که شوراي روابط خارجي به رياست کمال خرازي وزير امور خارجه دولت خاتمي و متشکل از وزراي دو دولت خاتمي و هاشمي تشکيل شده است. با عباس عبدي، فعال سياسي در اين باره گفت و گو کرده ايم. او معتقد است اين شورا وجهه سمبليک دارد و به کاري نمي آيد.
تحليل شما از تشکيل شوراي روابط خارجي چيست؟
ببينيد تصميمات در مملکت به شکلي گرفته مي شود که نه اين شورا و نه ده شوراي ديگر هم تاثيري بر قضايا ندارند. مگر اينکه ببينيم تعبير جانبي اين شورا چيست. يعني اگر چه خود اين شورا اهميت خاصي ندارد، اما دو تا تعبير مي تواند وجود داشته باشد. يکي اينکه چون نيروهاي زيادي حذف شده اند، حالا با اين کار مي خواهند اميدي به بعضي ها بدهند که حذف شده محسوب نمي شوند. ديگر هم اينکه مي خواهند يک تغيير استراتژي در سياست خارجه خود و قضيه هسته اي بدهند و اين شورا قرار است محفلي براي چنين کاري باشد. ولي اينکه خود اين شورا چه اهميتي دارد، به نظر من هيچ.
خب اگر اهميتي ندارد پس چرا رهبري آن را تشکيل داد؟
اين را که بايد از رهبري بپرسيد...
آيا اين شورا مي تواند به تصميم گيري هاي کلان در سياست خارجي کمک کند؟
اضافه شدن هر نوع نهاد و شورا، جز ايجاد دوگانگي و سه گانگي و چندگانه کردن تصميمات کمک ديگري نمي کند. يعني همه اين مولفه ها در يک جهت همديگر را تقويت نمي کنند. حال يک مولفه جديد هم که به اين بردار اضافه شود نمي تواند تاثير مطلوبي بر تصميم گيري ها بگذارد. هر برداري که اضافه مي شود در جهت خلاف بردارهاي موجود است و قدرت تصميم گيري را به جاي اينکه افزايش دهد، کاهش مي دهد. اما به هرحال يک محملي است براي عده اي که فکر کنند زنده هستند و مي توانند حرف بزنند.
اين شورا موازي با شوراي امنيت ملي نمي شود؟
اصلا در ايران هيچ چيزي با ديگري موازي نيست! [مي خندد]. از اين نظر شما نگران نباشيد.
آيا تشکيل اين شورا نوعي هشدار به تصميماتي که در شوراي امنيت ملي گرفته مي شود نيست؟
مگر تصميم گيرنده شوراي امنيت ملي بوده که حالا همچين چيزي درست شود؟مگر رهبري با شوراي امنيت مشکلي دارد که حالا اين کار را بکند؟
خب بعضي ها مي گويند اين تشانه وجود برخي از اختلاف نظرها بين رهبري و شوراي امنيت ملي است.
نه. چه مشکلي وجود دارد. آنها کاملا تابع رهبري هستند. تمام اين تحليل هايي که انجام مي شود مبتني بر فرضياتي هست که آدم ها راجع به کشورهاي ديگر دارند. اين فرضيات اصلا در ايران صادق نيست آقا! خيالتان را راحت کنم.
يعني اين شورا هيچ وجه اشتراکي با آنچه که در مثلا آمريکا هست ندارد؟
بابا اين حرف ها کدام است. اين حرف ها براي يک عده اي هست که يادداشت بنويسند و صفحات روزنامه ها را پر کنند. اصلا در اين شورا مي خواهند بنشينند چه بگويند؟ نيازي به اين مسايل نيست. مساله ايران روشن تر از اين حرف هاست که نياز به شورا داشته باشد. درک واقعيت هاي ايران شفاف تر از آنچيزي است که نيازي به وجود چنين چيزهاي پيچيده اي داشته باشد.
پس اين شورا وجهه سمبليک دارد؟
بله. به همان دو دليلي که گفتم. يا به اين دليل تشکيل شده که يک عده اي احساس کنند هنوز هستند و خيلي هم بيگانه نيستند. حالا اينکه اين احساس چه فايده اي دارد به خود آنها مربوط مي شود. يا اينکه مي خواهند در مساله هسته اي تغيير استراتژي بدهند، براي همين اين شورا را تشکيل داده اند که بگويند اين شورا به ما چنين پيشنهادي کرده. يا اينکه اصلا مي خواهند عده اي را در بيرون خوشحال کنند که يک تحولاتي در داخل ايران رخ داده و يک خبرهايي هست.